لطفا منتظر باشيد ...
نام هاي تجاري:

نام تجاري فارسي:
دارو در چه مواردي استفاده مي شود:
دارو چگونه اثر مي کند:
بهترين نحوه استفاده از دارو چگونه است:
در صورت بروز علائم يا مشکلات زير به پزشک اطلاع دهيد:
دارو ممکن است چه عوارض خفيف و غير خطرناکي ايجاد کند:
قبل از مصرف دارو به چه نکاتي بايد توجه کنم:
در چه مواردي نبايد از اين دارو استفاده کنم:
نحوه نگهداري دارو:
چه روش هاي استفاده ديگري براي دارو وجود دارد:
نحوه آماده سازي و مصرف دارو:
در صورت فراموشي مصرف يک يا چند نوبت دارو چه کنم؟:
ارتباط دارو با مصرف غذا:
بهترين زمان:
 
طبقه بندي فارماکولوژيک:
مشتق پيرازين
طبقه بندي درماني:
ضد سايكوز و ضد استفراغ
اشکال دارويي:
Tablet: 2, 4, 8mg

Injection: 5 mg/ml

موارد و مقدار مصرف:
الف) بيماران شيزوفرنيك غير بستري

بزرگسالان و كودكان بالاي 12 سال: از راه خوراكي، ابتدا مقدار 8-4 ميلي گرم 3 بار در روز مصرف مي‌شود و در سريع ترين زمان ممكن به دوز مؤثر پائينتر كاهش داده شود.

ب)‌ بيماران شيزوفرنيك بستري: بزرگسالان و كودكان بالاي 12

سال: mg16-8، 2 تا 4 بار در روز مصرف شود. بيشترين ميزان قابل مصرف در روز mg24 مي‌باشد.

مکانيسم اثر:
‌اثر ضد سايكوتيك: به نظر مي‌رسد اثرات ضد سايكوتيك پرفنازين از طريق انسداد پس سيناپسي گيرنده‌هاي دوپاميني در CNS و در نتيجه، مهار اثرات ناشي از دوپامين اعمال مي‌شود. اثر ضد استفراغ اين دارو ناشي از انسداد گيرنده‌هاي دوپاميني در منطقه ماشه‌اي گيرنده‌هاي شيميايي (CTZ) بصل النخاع است. پرفنازين اثرات محيطي و مركزي بسياري نيز دارد. اين دارو موجب انسداد گانگليوني و گيرنده‌هاي آلفا مي¬شود و اثرات ناشي از سروتونين و هيستامين را خنثي مي‌كند. عوارض اكستراپيراميدال شديدترين عارضه جانبي اين دارو است.
فارماکوکينتيک:
جذب: سرعت و ميزان جذب اين دارو به راه مصرف آن بستگي دارد. جذب خوراكي دارو نامنظم و متغير است و زمان لازم براي شروع اثر دارو 1-5/0 ساعت است. اين دارو بعد از تزريق عضلاني به سرعت جذب مي‌شود.

پخش: به طور گسترده در بدن، از جمله شير، انتشار مي‌يابد. حدود 99-91 درصد به پروتئين پيوند مي¬يابد. بعد از مصرف خوراكي، حداكثر اثرات دارو طي 4-2 ساعت حاصل مي‌شود و غلظت سرمي پايدار (Steady State) دارو طي 7-4 روز حاصل مي‌گردد.

متابوليسم: به ميزان زيادي در كبد متابوليزه مي‌شود، ولي متابوليتهاي آن فعال نيستند.

دفع: بيشترين مقدار دارواز طريق كليه‌ها در ادرار دفع مي‌شود. مقداري از دارو نيز از طريق مجازي صفراوي در مدفوع مي‌شود.



عوارض جانبي:
اعصاب مركزي: عوارض اكستراپيراميدال، ديسكينزي ديررس، سودوپاركينسونيسم، ‌خواب آلودگي، سندرم بدخيم نورولپتيك، سرگيجه، سردرد، بي¬خوابي، تشديد نشانه¬هاي سايكوتيك، گيجي، تغييرات EEG.

قلبي ـ ‌عروقي: کمي فشار خون وضعيتي، تاكيكاردي، تغييرات EKG، ايست قلبي

چشم، گوش: تاري ديد، تغييرات بينايي، احتقان بيني.

دستگاه گوارش: خشكي دهان، ‌يبوست، تهوع، استفراغ، ايلئوس، اسهال.

ادراري ـ تناسلي: احتباس ادرار، بي نظمي قاعدگي، جلوگيري از انزال، ادرار تيره.

خون: لكوپني، آگرانولوسيتوز، ترومبوسيتوپني، ائوزينوفيلي، آنمي هموليتيك.

متابوليك:‌ گالاكتوره، هيپرگليسمي، هيپوگليسمي (شايعتر)، افزايش وزن

كبدي: زردي

ساير عوارض: ژنيكوماستي، SIADH

موضعي: درد ناشي از تزريق عضلاني، واكنش آلرژيك، حساسيت خفيف به نور، ‌آب استريل

? توجه: در صورت بروز حساسيت مفرط، ‌يرقان، آگرانولوسيتوز يا سندرم نورولپتيك بدخيم (افزايش بارز دماي بدن، اثرات اكستراپيراميدال، اختلالات اعصاب خودكار)، يا در صورت بروز علائم شديد اكستراپيراميدال، حتي بعد از كاهش مقدار مصرف دارو، بايد مصرف ايندارو قطع شود. مصرف پرفنازين بايد 48 ساعت قبل و 24 ساعت بعد از ميلوگرافي با استفاده از متريزاميد قطع شود، زيرا خطر بروز تشنجات وجود دارد. در صورت امكان، مصرف اين دارو بايد به آهستگي و به تدريج قطع شود. بسياري از اثرات دارو بعد از قطع مصرف آن باقي مي‌مانند.

طبقه بندي مصرف در بارداري:
ردة C
مصرف در بارداري:
مصرف در شيردهي:
پرفنازين ممكن است در شير ترشح شود. مصرف اين دارو در دوران شيردهي بايد با احتياط همراه باشد. منافع دارو براي مادر در مقابل مضرات آن براي شيرخوار بايد سنجيده شود.
مصرف در کودکان:
مصرف اين دارو در كودكان كوچكتر از 12 سال توصيه نمي‌شود.
مصرف در سالمندان:
بيماران سالخورده به مقادير كمتري از اين دارو احتياج دارند. مقدار مصرف دارو، براي دستيابي به اثرات مطلوب، ‌بايد تنظيم شود.

حدود 50-30 درصد مقدار معمول مصرف ممكن است در اين گروه سني مؤثر باشد. خطر بروز عوارض جانبي، ‌بخصوص ديسكينزي ديررس و اثرات ديگر اكستراپيراميدال، در بيماران سالخورده بيشتر است.

تداخل دارويي:
مصرف همزمان با داروهاي مقلد سمپاتيك، از جمله اپي نفرين، فنيل افرين و افدرين و همچنين، ‌همراه با داروهاي كاهنده اشتها، ‌ممكن است اثرات تحريكي و تنگ كننده عروق اين داروها را كاهش دهد.

با مصرف همزمان با داروهاي مضعف CNS، از جمله فرآورده‌هاي حاوي الكل، ‌داروهاي ضد درد، ‌باربيتوراتها، داروهاي مخدر، ‌آرامبخش و بيهوش كننده عمومي، نخاعي يا اپيدورال يا سولفات منيزيم تزريقي، ‌احتمال بروز اثرات اضافي، ‌مانند تسكين بيش از حد، ضعف تنفسي ‌و كمي فشار خون وجود دارد.

مصرف همزمان با آتروپين يا داروهاي ديگر آنتي كولينرژيك، از جمله داروهاي ضد افسردگي، ‌داروهاي مهار كننده مونوآمين اكسيداز، ‌فنوتيازينها، آنتي هيستامينها، مپريدين و داروهاي ضد پاركينسون ممكن است موجب بروز تسكين بيش از حد، انسداد فلجي روده، ‌تغييرات بينايي و يبوست شديد شود.

مصرف همزمان با نيتراتها ممكن است موجب بروز كمي فشار خون شود.

مصرف همزمان با متريزاميد ممكن است خطر بروز تشنجات را افزايش دهد.

مصرف همزمان با ليتيم ممكن است موجب بروز مسموميت شديد نورولوژيك همراه با يك سندرم شبه آنسفاليت شود و پاسخ درماني به پرفنازين كاهش يابد. به دنبال مصرف همزمان اين دارو با فنوباربيتال (افزايش دفع كليوي پرفنازين)، داروهاي ضد اسهال و داروهاي ضد اسيد حاوي آلومينيم و منيزيم (كاهش جذب پرفنازين)، كافئين يا استعمال بسيار زياد دخانيات (افزايش متابوليسم پرفنازين) ممكن است سبب تغييرات فارماكوكينتيك اين دارو و پس از آن، كاهش پاسخ درماني به آن شود.

مصرف همزمان آنتي اسيدهاي حاوي آلومينيوم و منيزيم و ضد اسهال‌ها باعث كاهش جذب دارو مي‌گردد با 2 ساعت فاصله مصرف شود.

مصرف همزمان با داروهاي كاهش دهنده فشار خون باعث بيشتر شدن اثر اين داروها مي‌گردد.

پرفنازين مي‌تواند سطح فني توئين را كاهش و يا افزايش دهد. مصرف همزمان با پيموزايد باعث افزايش QT مي‌گردد. مصرف همزمان با پروپرانولول باعث افزايش سطح پروپرانولول و پرفنازين مي‌گردد.

مصرف همزمان يوهمبين باعث افزايش آنتاگونيزه شدن آلفا 2 آدرنرژيك مي‌شود. هم زمان مصرف نشوند. مصرف با آب سيب باعث كاهش اثر پرفنازين مي‌گردد (همزمان مصرف نشود).

قرار گرفتن در معرض آفتاب باعث ايجاد حساسيت به نور مي‌گردد.

اثر بر آزمايشهاي تشخيصي:
پرفنازين موجب حصول نتايج مثبت كاذب در آزمون ادراري پورفيرين، اوروبيلي نوژن، آميلاز و 5- هيدروكسي ايندول استيك اسيد (5-HIAA) مي‌شود، زيرا متابوليتهاي اين دارو سبب تيره شدن ادرار مي‌شوند.

همچنين، ‌اين دارو موجب حصول نتايج مثبت كاذب در آن دسته از آزمونهاي بارداري مي‌شود كه با استفاده از گونادوتروپين كوريونيك انساني انجام مي‌شوند.

پرفنازين مي‌تواند سطح هموگلوبين، ‌هماتوكريت، ‌گرانولوسيت، ‌پلاكت و WBC را كاهش دهد همچنين مي‌تواند باعث افزايش تستهاي عملكرد كبد و ائوزينوفيل گردد. پرفنازين مي‌تواند سطح گلوكز خون را افزايش و يا كاهش دهد.

موارد منع مصرف و احتياط:
موارد منع مصرف: حساسيت مفرط شناخته شده نسبت به فنوتيازينها و تركيبات مشابه، ديسكرازي خوني و كاهش فعاليت مغز استخوان (ممكن است موجب بروز عوارض جانبي بر روي مغز استخوان و سلولهاي خوني شود)، اختلالات همراه با اغما، آسيب مغزي يا ضعف CNS (احتمال ضعف اضافي تنفسي و CNS وجود دارد)، كلاپس گردش خون يا بيماري مغزي ـ عروقي (ممكن است از طريق اثرات مهار كننده گيرنده‌هاي آلفا به طور ناخواسته، داروهاي بيهوش كننده نخاعي يا اپيدورال، خطر انسداد گيرنده‌هاي آلفا وجود داشته باشد)، آسيب كبدي.

موارد احتياط: سالمندان و افراد ناتوان، افراديكه دچار سندرم ترك الكل هستند، ‌افسردگي، تمايل به خودكشي، ‌عوارض شديد با ساير فنوتيازين‌ها، اختلالات تنفسي؛ بيماراني كه ساير داروهاي مضعف CNS و يا آنتي كولينرژيك دريافت مي‌كنند.

مسموميت و درمان:
تظاهرات باليني: ضعف CNS كه با خواب بسيار عميق و احتمالاً اغماء كمي يا زيادي فشار خون، علائم اكستراپيراميدال، ديستوني، حركات غير ارادي و غير طبيعي عضلات، آشفتگي، ‌حملات تشنجي، آريتمي، تغييرات EKG، ‌افزايش يا كاهش دماي بدن و اختلال در عملكرد سيستم اعصاب خودكار مشخص مي‌شود.

درمان: علامتي و حمايتي است و شامل حفظ علائم حياتي، ‌باز نگهداشتن راه تنفسي، ثابت نگهداشتن درجه حرارت بدن و حفظ تعادل مايعات الكتروليتها مي‌شود.

نبايد بيمار را وادار به استفراغ کرد زيرا اين دارو رفلكس سرفه را مهار مي‌کند و ممکن است باعث آسپيراسيون شود. معده بايد شستشو داده شود و سپس، ‌ذغال فعال و مسهلهاي نمكي تجويز گردد. دياليز معمولاً بي اثر است درجه حرارت بدن را بايد در صورت لزوم تنظيم كرده كمي فشار خون را مي‌توان باتزريق وريدي مايعات درمان كرد. از تجويز اپي نفرين بايد خودداري شود.

حملات تشنجي را مي‌توان با تزريق ديازپام يا باربيتوراتها و آريتمي را با تزريق فني توئين (mg/kg1 با سرعتي كه با ميزان فشار خون تنظيم مي‌شود) درمان كرد.

واكنشهاي اكستراپيراميدال را مي‌توان با باربيتوراتها، ‌بنزتروپين يا تزريق ديفن هيدرامين، به ميزان mg/kg2 در دقيقه، درمان كرد.

ملاحظات اختصاصي:
علاوه بر ملاحظات مربوط به تمامي فنوتيازينها، رعايت موارد زير نيز توصيه مي‌شود:

1- اشكال خوراكي اين دارو ممكن است موجب دل آشوبه شود. بنابراين، ‌دارو را مي‌توان همراه با غذا يا مايعات مصرف نمود.

2- تزريق عضلاني اين دارو ممكن است سبب نكروز پوستي شود. از نشت دارو به خارج رگ، جلوگيري گردد.

3- تزريق عضلاني دارو بايد به صورت عميق و در داخل ربع فوقاني و خارجي عضله سريني صورت گيرد. ماساژ محل تزريق ممكن است موجب تشكيل آبسه شود.

4- در صورت تغيير رنگ شديد يا وجود رسوب در شكل تزريقي، ‌دارو نبايد مصرف شود.

5- فشار خون بيمار قبل و بعد از تزريق دارو پيگيري شود.

6- نكات مربوط به ملاحظات اختصاصي داروي فلوفنازين نيز مد نظر قرار گيرد.



نکات قابل توصيه به بيمار:
1- خطر بروز واكنشهاي ديستونيك و ديسكينزي ديررس وجود دارد. بروز حركات غير طبيعي بدن را به پزشك گزارش دهيد.

2- از قرار گرفتن در معرض آفتاب خودداري كنيد و به هنگام بيرون رفتن از منزل، ازداروهاي محافظت كننده در برابر نور استفاده نماييد تا از بروز واكنشهاي حساسيت به نور جلوگيري شود.

3- از حمام كردن با آب خيلي گرم يا خيلي سرد خودداري كنيد و از قرار گرفتن در معرض حرارتهاي بسيار زياد يا بسيار كم اجتناب كنيد. اين دارو ممكن است موجب تغييراتي در تنظيم درجه حرارت بدن شود.

4- دارو را طبق دستور پزشك مصرف نماييد و در صورت فراموش كردن يك نوبت مصرف، ‌از دو برابر كردن مقدار مصرف بعدي خودداري كنيد.

5- با بسياري از داروهاي ديگر ممكن است تداخل اثر بروز كند. قبل از مصرف هرگونه داروي ديگر، با پزشك مشورت كنيد.

6- از قطع ناگهاني مصرف اين دارو خودداري كنيد. هرگونه عوارض جانبي را مي‌توان با كاهش مقدار مصرف برطرف كرد. هرگونه اشكال در دفع ادرار، بروز گلو درد، سرگيجه، يا غش را به پزشك اطلاع دهيد.

7- تا مشخص شدن اثر دارو، از انجام فعاليتهاي خطرناك نيازمند هوشياري خودداري كنيد. اثرات تسكين بخش اين دارو طي چند هفته قابل تحمل خواهند شد.

8- از مصرف فرآورده‌هاي حاوي الكل خودداري كنيد، زيرا ممكن است موجب تسكين اضافي شود.

9- براي رفع خشكي دهان، مي‌توانيد شكلات يا آدامس يا يخ ميل كنيد.

سايت داروخانه 13آبانسايت انجمنuptodateوزارت بهداشتمداسکيپpubmedسازمان غذا و دارو
ميزباني و طراحي وب سايت توسط شرکت پشتيبانان شبکه.